Kunstkerstboom opbergen en schoonmaken: zo gaat hij jaren mee

Leestijd ongeveer 8 minuten

Begin met een goed moment om af te breken

Het opbergen begint niet bij de zolder, maar bij het afbouwen. Wacht niet tot een boom half kaal is en de naalden stoffig zijn. Kies een moment waarop je rustig de tijd hebt, bijvoorbeeld op een vrije dag of in het weekend. Zorg dat je de ruimte hebt om het materiaal neer te leggen en dat je de gebruiksaanwijzing bij de hand hebt.

Zet een paar dozen klaar voor de versiering en een grote tas of doos voor de boom zelf. Leg een laken of zeil op de vloer, zodat naalden, stof en eventuele resten van glitter opgevangen worden.

Stap 1: verwijder versiering en verlichting

Haal eerst de ballen, hangers en slingers van de boom. Doe dit van boven naar beneden. Leg ze direct in de juiste doos, bij voorkeur gesorteerd per type en kleur. Daarna haal je de verlichting. Begin bij de piek en werk voorzichtig naar beneden. Bij een boom met ingebouwde verlichting hoeft dit niet, maar kijk dan wel of alle lampjes branden en de snoeren niet beschadigd zijn.

Draai een losse lichtsnoer niet in een kluwen op. Wikkel hem rond een stuk karton, een stevige kokerrol of een speciale snoerhaspel. Zo voorkom je knopen en breuken. Test de verlichting nog één keer voordat je hem opbergt. Vervang kapotte lampjes of snoeren nu, niet volgend jaar met haast.

Stap 2: stof en vuil verwijderen

Een kunstboom verzamelt stof, huidschilfers en soms vettige aanslag van huis. Voor je hem opbergt, kun je hem schoonmaken. Eenvoudige methoden:

• Afstoffen met een zachte borstel of plumeau. Haal voorzichtig stof van de takken.
• Stofzuiger met zachte borstel. Gebruik een lage stand en een zachte opzetborstel. Pas op dat je geen takken beschadigt of lichtsnoeren trekt.
• Föhn op een lage stand of persluchtspray (op afstand) kan stof tussen de naalden blazen.
• Vochtige doek. Bij lichte vervuiling kun je de takken afnemen met een licht vochtige doek met een beetje milde zeep. Laat daarna goed drogen. Test dit eerst op een kleine, onopvallende plek.

Wees voorzichtig met sterke schoonmaakmiddelen, alcohol of oplosmiddelen. Ze kunnen de kunststof naalden aantasten of de kleur veranderen. Boom met sneeuweffect of flocking vraagt extra zorg: wrijf niet te hard, want dan kan de sneeuwlaag loslaten. Volg bij twijfel de aanwijzingen van de fabrikant.

Bij bomen met ingebouwde verlichting is het niet verstandig om met veel water te werken. Vocht en elektriciteit gaan niet samen. Gebruik daar alleen droge methoden of een nauwelijks vochtige doek, en laat alles volledig drogen voordat je de stekker weer in het stopcontact steekt.

Stap 3: de boom afbouwen

Haal de boom in omgekeerde volgorde uit elkaar als waarmee je hem hebt opgebouwd: eerst de top, dan de middensectie, dan de onderkant. Draag de delen rustig naar de opbergplek. Trek niet aan de takken en gooi niets op een hoop.

Merk bij bomen met genummerde of gekleurde delen deze zorgvuldig. Staan er geen markeringen op, plak dan met schilderstape een nummer of kleur op elk deel. Dat scheelt volgend jaar uren zoeken en gokken. Bewaar ook bijbehorende onderdelen, zoals de standaard, schroeven en stekkers, in een apart zakje dat je aan de boom bevestigt.

Stap 4: takken opbergen zonder ze te beschadigen

Het belangrijkste dat je kunt doen, is voorkomen dat takken plat gedrukt of gebroken worden. Hoe meer je takken in een natuurlijke stand laat, hoe beter ze het volgende seizoen terugveren.

• Klap takken omlaag in de richting van de stam, zoals ze gemaakt zijn. Verbuig ze niet.
• Stapel niet te veel op elkaar. Zware dozen bovenop een boom drukken de takken kapot.
• Gebruik de originele doos of een speciale opbergtas als die er nog is. Die is op de maat van de boom gemaakt.
• Geen plastic zakken zonder ventilatie. Plastic kan vocht vasthouden, wat kan leiden tot schimmel. Een stoffen tas of een doos laat de lucht beter doorlopen.
• Bewaar de boom liggend of staand, afhankelijk van het model. Sommige tassen zijn bedoeld om rechtop te staan, andere om te liggen. Volg de aanbeveling van de fabrikant.

Bij bomen met scharnierende of kantelbare takken: klap ze naar beneden en zorg dat de takken niet vastklemmen. Bij bomen waar je takken zelf in de stam steekt: sorteer ze op grootte en leg ze in volgorde in de doos, met de grootste onderaan.

Opbergtas, doos of kist: wat kies je?

Er zijn drie veelgebruikte opties:

Originele doos

Vaak de beste keuze als hij nog in goede staat is. De vorm past precies. Het nadeel: dozen verslijten en bij vocht kan karton zacht worden. Verstevig ze met tape en bewaar ze op een droge plek.

Speciale opbergtas

Er zijn stoffen of kunststof tassen met handvatten en ritsen, bedoeld voor kunstkerstbomen. Ze zijn flexibel, makkelijk te dragen en nemen weinig ruimte in. Kijk of de tas groot genoeg is en of hij ademt.

Plastic kist met deksel

Stevig en waterdicht. Handig bij vochtige ruimtes. Zorg wel dat de boom niet wordt platgedrukt en dat de kist niet te vol zit. Houd er rekening mee dat een gesloten plastic kist weinig ventilatie biedt: zorg dat alles droog is voor het deksel erop gaat.

Wat je ook kiest: label de verpakking duidelijk met de naam van de boom, de hoogte en het jaar van aankoop. Zo weet je volgend jaar meteen wat erin zit.

De ideale opbergplek

De plek waar je de boom bewaart, is minstens zo belangrijk als de verpakking. Zoek een plek die:

• Droog is. Vocht kan schimmel veroorzaken en metaal laten roesten. Een zolder of kast is meestal beter dan een vochtige kelder of schuur.
• Een matige temperatuur heeft. Extreme hitte of kou kan kunststof aantasten. Een plek met een stabiele temperatuur is ideaal.
• Geen direct zonlicht krijgt. Zonlicht kan kleuren laten verbleken.
• Veilig is voor ongedierte. Muizen en insecten kunnen schade aanrichten. Een goed afgesloten tas of doos helpt.
• Goed bereikbaar is. Een boom die je niet zonder ladder kunt pakken, ga je minder snel netjes in- en uitpakken.

Een plek onder het bed, in een kast, op zolder of in een droge bergruimte voldoet vaak prima. Zet de boom niet pal tegen een warmtebron of een buitenmuur waar het vocht doorheen komt.

Onderhoud van de standaard en de elektrische onderdelen

Een kunstkerstboom bestaat niet alleen uit takken. De metalen voet, de stam en eventuele elektrische onderdelen verdienen ook aandacht:

• Voet en stam. Veeg ze af met een droge of licht vochtige doek en laat ze volledig drogen. Controleer op roest of verbogen delen en vervang ze bij twijfel.
• Verbindingen. Check of stekkers, pennen en contacten schoon en onbeschadigd zijn. Vuil of oxidatie kan slecht contact geven.
• Ingebouwde verlichting. Test alle lampjes en kijk of er geen draden loshangen. Een defecte voorverlichte boom is lastig te repareren; kijk in de handleiding of de fabrikant reserveonderdelen levert.
• Stekker en snoer. Controleer ze op slijtage en kapotte isolatie. Gebruik de boom niet als het snoer beschadigd is.

Opzetten volgend jaar: sneller en mooier

Een goed opgeborgen boom is volgend jaar snel weer klaar. Voor het opzetten:

1. Haal de boom een paar uur van tevoren uit de opslag, zodat hij op kamertemperatuur komt.
2. Zet de delen in de goede volgorde op. Begin onderin.
3. Haal elke tak uit elkaar. Dit heet 'uitvlooien' of 'fluffen': buig elke tak naar buiten, spreid de takjes en vorm de naalden. Begin onderaan en werk naar boven, met de binnenste takken eerst.
4. Zet de boom op een stabiele ondergrond.
5. Test de verlichting voor je gaat versieren.

Het fluffen duurt even, maar het maakt het verschil tussen een platte en een volle boom. Doe dit rustig en neem de tijd. Meer tips over het realistisch laten ogen van je boom vind je in ons artikel over een nep kerstboom die niet nep oogt.

Veelgemaakte fouten bij het opbergen

• De boom natte of vochtig inpakken. Dit leidt tot schimmel en roest.
• Takken platdrukken onder zware dozen. Ze veren vaak niet volledig terug.
• Verlichting als kluwen opbergen. Het resultaat is gebroken draden en frustratie.
• Onderdelen verspreid bewaren. Een ontbrekende schroef kan het opzetten bemoeilijken.
• Een warme of vochtige zolder kiezen. Extreme omstandigheden verkorten de levensduur van de boom.
• Geen labels gebruiken. Je weet volgend jaar niet meer wat bij wat hoort.

Wanneer is vervangen verstandiger?

Ook de beste boom gaat niet eeuwig mee. Het kan tijd zijn voor een nieuwe als:

• veel takken kaal zijn of afbreken;
• de stam of voet instabiel is en niet te herstellen;
• de elektrische onderdelen onveilig zijn;
• de kleur zo ver is verbleekt dat hij er niet meer goed uitziet.

Probeer eerst of je een deel kunt herstellen, bijvoorbeeld met nieuwe verlichting of een andere voet. Is de boom echt aan het einde, kijk dan of hij een tweede leven kan krijgen bij iemand anders. Zie ook ons artikel over kerstboom ophalen en inleveren voor het afdanken.

Afsluiting

Een kunstkerstboom gaat pas jaren mee als je hem met zorg behandelt. Haal versiering en verlichting voorzichtig weg, maak de boom schoon, berg hem droog en ongedeukt op en label alles netjes. Dan staat hij volgend jaar zonder gedoe weer klaar en heb je de kosten over meerdere jaren gespreid. Een uurtje zorg nu bespaart je veel frustratie later.

Veelgestelde vragen