Kerstboom zelf zagen: zo bereid je je voor op een dagje bij de kweker

Leestijd ongeveer 8 minuten

Waarom zelf een boom zagen?

Er zijn een paar redenen waarom mensen hiervoor kiezen:

• Versheid. Een boom die je zelf zaagt, is zo vers als het maar kan. Hij heeft nog geen weken in een opslag gestaan, wat bijdraagt aan een langere houdbaarheid, mits je hem goed verzorgt.
• Keuze. Je ziet de boom in zijn geheel, van alle kanten, en kunt precies de vorm kiezen die je wilt.
• Belevenis. Voor kinderen is het een avontuur. Voor volwassenen is het een rustig buitenmoment in een drukke maand.
• Betrokkenheid. Je ziet waar je boom vandaan komt en kunt vragen stellen aan de kweker.

Er zijn ook nadelen: het kost tijd, het is afhankelijk van het weer, er moet iemand zijn die een boom kan vervoeren, en soorten en maten zijn beperkt tot wat er op het veld staat. Weeg dat af.

Stap 1: kies een kweker en check de voorwaarden

Niet elke kweker biedt zelf zagen aan. Zoek op internet naar kwekerijen in jouw buurt en kijk op hun website of social media. Let op de volgende dingen:

• Datums en openingstijden. Veel kwekers hebben alleen in de weken voor kerst open voor zelf zagen, soms alleen in het weekend of op bepaalde dagen.
• Reserveren. Sommige kwekers werken met tijdsloten of vragen een reservering, vooral als het druk is.
• Beschikbare soorten. Op het veld staan niet altijd alle soorten. Soms staan er vooral fijnspar, blauwspar of Servische spar op het veld en zijn andere soorten, zoals Nordmann, al gezaagd en uitgestald. Vraag het vooraf.
• Gereedschap. Sommige kwekers lenen zagen of scheppen uit, andere niet. Vraag of je eigen gereedschap mag meenemen.
• Prijs. Kwekers hanteren verschillende prijzen, bijvoorbeeld per hoogte of een vast tarief per boom. Vraag ter plekke naar de prijs voor jouw maat, zodat je niet voor verrassingen komt te staan.
• Betaalwijze. Sommige kwekers werken met contant geld of pinnen, andere hebben een andere werkwijze.

Plan het bezoek ook niet te laat in december. Hoe later je gaat, hoe minder keuze er op het veld staat.

Stap 2: bepaal vooraf welke boom je zoekt

Meet thuis de ruimte waar de boom komt te staan. Reken op de hoogte van het plafond, minus de hoogte van de standaard en minus ruimte voor de piek. Ons artikel over de juiste kerstboom kiezen helpt je met de maat. Weet ook hoe breed de boom mag zijn. Op het veld lijken bomen kleiner dan ze in huis blijken te zijn. Een boom die buiten 'normaal' lijkt, voelt binnen al snel groot. Neem een meetlint of een stok met een merkteken op de gewenste hoogte mee. Een meetlint is ook handig om de dikte van de stam te meten voor de standaard.

Zet ook je voorkeur voor een soort op een rij: wil je een naaldvaste boom, een sterke geur, een smalle vorm voor een kleine kamer of een boom met stevige takken voor zware versiering? In ons overzicht van kerstboomsoorten vind je de verschillen.

Stap 3: wat neem je mee?

Een korte checklist voor de dag zelf:

• Warme, waterdichte kleding en stevige schoenen of laarzen. Een veld kan nat, modderig en koud zijn.
• Handschoenen. Naalden en hars kunnen prikken en plakken.
• Een zaag. Vraag of een zaag beschikbaar is, anders neem je een eigen handzaag mee. Een scherpe, handzame zaag werkt beter dan een stompe.
• Touw of spanbanden. Voor het vastzetten van de boom op het dak of in de kofferbak.
• Een deken, zeil of oude lakens. Voor in de auto, om naalden en hars op te vangen.
• Een meetlint.
• Een tas of net. Sommige kwekers leveren een net, anders neem je het zelf mee of vraag je ter plekke.
• Een thermoskan met warme chocolademelk of koffie. Dat maakt het meteen een gezellig uitje.
• Een plastic zak of krant om op te zitten of te knielen als je moet zagen.

Stap 4: een goede boom kiezen op het veld

Een boom op het veld ziet er anders uit dan een boom in de verkoop. Kijk naar:

• De vorm. Loop er helemaal omheen. Een boom kan van één kant mooi zijn en van de andere kant kaal. Kies een exemplaar met een gelijkmatige vorm.
• De top. Controleer of de top recht is en of er geen dubbele toppen zijn. Een dubbele top is lastiger te versieren.
• De stam. Kijk of de stam recht is en niet te dik voor jouw standaard. Een stam met veel zijtakken laag aan de onderkant moet je misschien zelf bijsnijden.
• De kleur van de naalden. Frisgroen is een goed teken. Veel bruine plekken niet.
• De dichtheid. Een boom met veel ruimte tussen de takken ziet er luchtiger uit, wat soms mooi is voor zware ballen. Een volle boom vraagt meer versiering.
• De ruimte onderaan. Je hebt een stuk kale stam onderaan nodig voor de standaard. Kijk of er genoeg ruimte is om te zagen en de boom in de standaard te zetten, zonder dat de onderste takken in de weg zitten.

Neem de tijd. Eén extra ronde over het veld is zinvoller dan een snelle keuze waar je thuis spijt van hebt.

Stap 5: veilig zagen

Zagen is geen ingewikkelde klus, maar let op:

1. Zorg dat je ruimte hebt. Kijk of er geen kinderen of andere mensen vlakbij staan.
2. Knielen of zitten. Vraag of iemand de boom een eindje vasthoudt, of leg hem voorzichtig schuin. Pas op voor takken die in je gezicht zwiepen.
3. Zaag laag en recht. Zet de zaag zo dicht mogelijk bij de grond, loodrecht op de stam. Laat de zaag het werk doen en druk niet te hard. Een rustig tempo werkt beter dan haast.
4. Let op de val. Zorg dat de boom de goede kant op valt en laat hem niet op jezelf of een ander vallen. Houd de top vast.
5. Dragen. Til de boom met z'n tweeën op als hij groot is. Draag hem met de stam naar voren of rol hem in een net, zodat takken niet breken.
6. Gebruik handschoenen en een scherpe zaag. Laat kinderen niet zelfstandig zagen zonder toezicht.

Vraag de kweker om hulp als je het zelf niet aandurft of als de boom groot is. Veel kwekers helpen graag, al kunnen ze het op drukke dagen minder snel doen.

Stap 6: transport naar huis

Een boom van twee meter past niet zomaar in een gewone auto. Daarom:

• Netten de boom. Laat hem in een net doen, zodat de takken tegen de stam liggen. Dit scheelt veel ruimte en voorkomt breuk.
• Dak of kofferbak. Leg de boom met de stam naar voren, in de rijrichting, zodat de takken niet worden opengeblazen door de wind. Zet hem stevig vast met touw of spanbanden.
• Bescherm de auto. Leg een deken of zeil over het dak of in de kofferbak. Hars is lastig te verwijderen.
• Rijd rustig. Een boom op het dak vangt wind. Rijd niet te hard en controleer na een paar kilometer of alles nog vastzit.
• Controleer de regels. Zorg dat de lading niet uitsteekt op een manier die niet is toegestaan. Bij twijfel kun je bij de kweker vragen wat gebruikelijk is.

Stap 7: thuis aankomen en de boom verzorgen

De boom is binnen, maar de zorg begint nu pas. Een vers gezaagde boom is nog goed in conditie, maar droogt snel uit als je hem verkeerd behandelt.

1. Laat hem wennen. Zet de boom, als het kan, een dag in een koele, beschutte plek zoals een garage of schuur. Zo went hij langzaam aan de warmte.
2. Zaag de stam opnieuw aan. Als de boom al een tijdje geleden is gezaagd, haal er thuis nog een paar centimeter af, recht, zodat de stam weer water kan opnemen. Heb je hem net gezaagd en meteen naar huis gebracht, dan is de snede nog vers en is extra zagen vaak niet nodig. Bij twijfel kun je het toch doen.
3. Zet de boom direct in een standaard met water. Zie ons artikel over het kiezen van een kerstboomstandaard.
4. Geef elke dag water. Controleer vooral de eerste dagen veel, want een verse boom neemt veel op.
5. Kies een koele plek. Uit de buurt van verwarming en direct zonlicht.
6. Laat de takken zakken. Haal het net eraf en geef de takken een paar uur om zich te ontvouwen voor je gaat versieren.

Meer over de verzorging van een gezaagde boom lees je in onze gids over het verzorgen van een echte kerstboom.

Wat als je de boom niet zelf wilt zagen?

Veel kwekers bieden ook de mogelijkheid om een boom uit te zoeken en door hen te laten zagen. Dat voorkomt gedoe met zagen en transport, en je krijgt vaak extra service, zoals het boren van een gat in de stam of het netten van de boom. Vraag ernaar bij het reserveren.

Zelf uitgraven: met kluit

Sommige kwekers bieden ook de mogelijkheid om een boom met kluit uit te steken. Dat is een andere werkwijze, met eigen aandachtspunten voor transport, verzorging en planten. Lees daarvoor ons artikel over een kerstboom in pot.

Afsluiting

Een kerstboom zelf zagen is meer dan alleen een boom kopen. Het is een uitje, een traditie en een manier om te zorgen dat je boom zo vers mogelijk is. Met een goede voorbereiding, de juiste spullen en een beetje geduld haal je er het meeste uit. Check de voorwaarden bij de kweker, meet je ruimte, neem je spullen mee en verzorg de boom thuis goed. Dan geniet je langer van je zelfgekozen boom.

Veelgestelde vragen