Kerstboom buiten: welke boom, verlichting en standaard zijn weerbestendig?

Leestijd ongeveer 8 minuten

Echte boom of kunstboom buiten?

Beide kunnen buiten staan, maar ze gedragen zich anders.

Echte boom buiten

Buiten is koud, en kou is goed voor een echte boom. Hij droogt minder snel uit dan binnen, verliest minder naalden en blijft vaak langer fris. Een boom in een pot of met kluit kan buiten bovendien blijven leven en na kerst in de tuin worden geplant. Het nadeel: wind en harde regen kunnen takken beschadigen, en bij sneeuw en vorst kan de boom zwaar worden.

Kunstboom buiten

Niet elke kunstboom is geschikt voor buiten. Een binnenmodel kan door regen, UV-licht en vorst verbleken, scheuren of uit elkaar vallen. Kies een boom die expliciet is bedoeld voor buitengebruik, met weerbestendig materiaal en een stevige voet. Controleer de gebruiksaanwijzing en let op aanwijzingen als 'geschikt voor buiten' of een beschermingsgraad voor elektrische onderdelen.

Voor tijdelijk gebruik, bijvoorbeeld een paar weken, kun je ook een binnenboom onder een overkapping zetten, maar neem dan geen risico met elektriciteit of vocht.

Welke soort echte boom is geschikt?

Bomen die in kou groeien, doen het buiten meestal goed. Veel mensen kiezen voor fijnspar, Servische spar, blauwspar of Nordmann. Een boom met kluit of in pot is een goede keuze, omdat de wortels beschermd zijn en je hem na kerst kunt planten. Meer over de verschillen lees je in ons artikel over welke soorten kerstbomen er zijn en in onze gids over een kerstboom in pot.

Belangrijk: zet een boom die tot dan toe binnen stond niet ineens naar buiten, en andersom. Laat hem steeds eerst wennen op een tussenplek, zoals een schuur of garage.

Een plek kiezen

Buiten gelden andere criteria dan binnen:

• Wind. Zet de boom op een beschutte plek, bijvoorbeeld tegen een muur of in een hoek. Een hoge, brede boom vangt veel wind.
• Regen en overkapping. Onder een afdak blijft de boom en de verlichting droger. Dat verlengt de levensduur van je spullen.
• Zichtbaarheid. Zet hem waar je hem ziet, maar niet waar hij in de weg staat of een vluchtroute blokkeert.
• Ondergrond. Een vlakke, stevige ondergrond is belangrijk. Tegels, hout en beton zijn vlak, gras en grind kunnen verzakken.
• Stroom. Kies een plek binnen bereik van een geschikt buitenstopcontact, zonder lange verlengsnoeren over looppaden.
• Afstand tot brandbare materialen. Zoals heggen, schuttingen en houtopslag.

Stabiel neerzetten

Een omgewaaide boom is gevaarlijk en lelijk. Zo voorkom je dat:

1. Kies een zware pot of kuip. Vul hem met aarde, zand of stenen voor extra gewicht. Een boom in een emmer die licht is, waait om.
2. Verlaag het zwaartepunt. Een brede, zware voet is stabieler dan een smalle.
3. Verankeer de boom. Zet hem vast aan een muur, hek of paal met touw of band. Gebruik materiaal dat niet kan schuren of snijden in de stam.
4. Verdeel het gewicht. Zware versiering aan één kant trekt de boom scheef.
5. Kies een lagere boom. Een kleinere boom is minder windgevoelig.
6. Controleer na storm. Kijk na harde wind of alles nog vast staat.

Gebruik buiten geen binnenstandaard met een klein waterreservoir. Die is niet bestand tegen wind en vorst. Een boom met kluit of in pot, in een zware kuip, is stabieler dan een afgezaagde boom in een lichte standaard.

Verlichting en elektriciteit buiten

Dit is het gebied waar de meeste fouten worden gemaakt. Elektriciteit en water vormen een gevaarlijke combinatie, dus neem veiligheid serieus.

• Gebruik alleen verlichting die geschikt is voor buiten. Kijk op de verpakking naar een aanduiding voor gebruik buiten en naar de beschermingsgraad. Binnenverlichting is niet waterdicht.
• Gebruik buitenstekkers en stopcontacten. Verbindingen moeten beschermd zijn tegen regen en vocht. Gebruik een spatwaterdichte stekkerdoos of een speciale buitenbehuizing.
• Houd verbindingen van de grond. Leg stekkers en transformatoren niet in plassen of sneeuw. Zet ze op een verhoging of in een beschermde kast.
• Controleer snoeren. Kapotte isolatie is gevaarlijk. Vervang beschadigde snoeren.
• Gebruik een aardlekschakelaar. Een aardlekbeveiliging in de meterkast of een draagbare variant verhoogt de veiligheid. Vraag een installateur als je twijfelt.
• Overweeg zonne-energie of batterijverlichting. Er zijn lichtjes op zonne-energie of batterijen die geen stopcontact nodig hebben. Ze zijn minder krachtig, maar eenvoudig en veilig. Controleer of ze geschikt zijn voor kou.
• Kies LED. LED-lampjes worden nauwelijks warm en zijn zuiniger.
• Zet de verlichting met een tijdklok. Zo brandt hij op vaste tijden en hoef je niet te onthouden hem uit te zetten.

Een tip: koop liever een compleet systeem dat bedoeld is voor buiten dan losse onderdelen. Zo weet je zeker dat het bij elkaar past.

Versiering voor buiten

Binnenversiering past niet altijd buiten. Papier, vilt en dunne glazen ballen overleven regen en wind slecht. Kies versiering die tegen vocht en kou kan:

• Kunststof of onbreekbare ballen. Ze zijn licht en bestand tegen vocht.
• Hout en metaal. Als ze behandeld zijn tegen weer.
• Natuurlijke materialen. Dennenappels, takjes en bessen passen bij buiten, al zijn ze vergankelijk.
• Linten van weerbestendig materiaal. Satijn en stof kunnen slap hangen in regen.
• Stevig bevestigen. Gebruik draadjes, klemmen of touw in plaats van losse haakjes die er in de wind uit waaien.

Hang versiering liever niet te zwaar, zodat de takken niet doorbuigen onder een laagje sneeuw of ijs.

Verzorging van een echte boom buiten

Een echte boom buiten heeft minder aandacht nodig dan binnen, maar niet geen:

• Water. Een boom met kluit of in pot moet vochtig blijven. Check de aarde regelmatig, ook bij kou. Een bevroren kluit neemt geen water op. Geef water op een niet-vriezende dag.
• Regen. Teveel water in de pot kan wortels laten rotten. Zorg voor afvoergaten.
• Vorst. Wortels in een pot zijn gevoeliger voor vorst dan in de volle grond. Isoleer de pot met jute of noppenfolie, of zet hem tegen een muur.
• Sneeuw. Schud zware sneeuw voorzichtig van de takken om breuk te voorkomen.
• Afvallende naalden. Buiten heb je dat minder, maar een boom die droog staat, verliest ze alsnog.

Gezaagde bomen zonder wortels staan buiten ook goed in een emmer of standaard met water, maar het water kan bevriezen. Gebruik dan een grote bak en controleer regelmatig.

Stap voor stap: een kerstboom buiten opzetten

Volg deze volgorde om niets te vergeten:

1. Kies de plek en controleer of de stroomvoorziening veilig is.
2. Bereid de ondergrond voor. Leg een stevige, vlakke ondergrond neer, zoals een houten pallet of tegels, zodat de pot niet verzakt of bevriest aan de grond.
3. Plaats de pot of standaard en vul hem op met gewicht. Zet de boom erin en controleer of hij recht staat.
4. Verankeer de boom aan een muur, hek of paal. Gebruik een brede band of zacht touw dat de stam niet beschadigt.
5. Hang de verlichting op. Begin bij de stam en werk naar buiten, zoals bij een binnenboom. Sluit het snoer pas aan als alles klaar is.
6. Bescherm de stekker. Gebruik een spatwaterdichte behuizing en zet de verbinding van de grond.
7. Voeg de versiering toe, bij voorkeur weerbestendig en licht.
8. Test de opstelling. Duw voorzichtig tegen de boom en controleer of alles stabiel is. Zet de verlichting aan en controleer of niets warm wordt of vonkt.

Wat doe je bij storm, vorst en sneeuw?

Buiten word je geconfronteerd met weer dat je niet kunt sturen. Bereid je voor:

Storm

Bij een stormwaarschuwing kun je de boom beter tijdelijk binnen zetten of tegen een muur plaatsen. Haal losse versiering weg die kan wegwaaien. Zet de verlichting uit en trek de stekker eruit. Controleer na de storm of er schade is aan boom, snoeren en bevestigingen.

Vorst

Vorst maakt de grond hard en kan snoeren stijf en broos maken. Buig koude snoeren niet te scherp, want de isolatie kan scheuren. Controleer of lichtjes geschikt zijn voor lage temperaturen. Een kluit in een pot kan doorvriezen; isoleer de pot en zet hem op een houten ondergrond in plaats van direct op koude tegels.

Sneeuw en ijs

Een sneeuwlaag kan mooi staan, maar maakt takken zwaar. Schud voorzichtig sneeuw weg, maar trek niet aan bevroren takken. Haal ijs niet met geweld weg. Zet verlichting uit als er sneeuw of ijs op de snoeren ligt en controleer of de stekkers droog zijn.

Regen

Regen op elektrische verbindingen is een risico. Controleer of alle verbindingen droog en afgeschermd zijn. Laat de verlichting niet branden als er twijfel is over de veiligheid.

Een kerstboom buiten op balkon of dakterras

Op een balkon of dakterras gelden extra aandachtspunten:

• Wind. Op hoogte staat vaak meer wind. Zet de boom stevig vast en kies een lage, zware opstelling.
• Gewicht. Een volle kuip met aarde en een boom is zwaar. Controleer of de balkonvloer dit aankan en dat de vloer niet verzakt.
• Afvoer. Zorg dat water uit de pot niet naar beneden druipt naar de buren.
• Regels. Vraag na of de vereniging van eigenaren of verhuurder regels heeft voor balkonversiering en verlichting.
• Veiligheid. Zet de boom niet vlak bij de balkonrand zodat hij niet naar beneden kan vallen.

Na kerst: weghalen of planten

Haal de verlichting en versiering weg zodra de feestdagen voorbij zijn. Droog de snoeren en bewaar ze op een droge plek. Heb je een boom in pot of met kluit, dan kun je hem laten staan of in de tuin planten. Lees daarover meer in ons artikel over een kerstboom in pot. Een afgezaagde boom lever je in via de gemeente, zie ons artikel over kerstboom ophalen en inleveren.

Kerstboom buiten en de buren

Wees een goede buur. Lichtjes die 's nachts door het raam van de buren schijnen, of een boom die op de gedeelde oprit staat, kan irritatie opleveren. Zet de verlichting 's avonds op een redelijk tijdstip uit en kijk of er in jouw straat of complex afspraken zijn. In een appartementencomplex of huurwoning gelden vaak regels over wat je op een balkon of gemeenschappelijke ruimte mag plaatsen.

Afsluiting

Een kerstboom buiten maakt je huis feestelijk, mits je hem goed voorbereidt. Kies een boom die tegen kou kan, zet hem stabiel neer, gebruik alleen buitenverlichting en let op de veiligheid van stekkers en stroom. Controleer na harde wind of vorst en haal hem tijdig weg. Zo houd je de feestsfeer vanaf de straat mooi en veilig.

Veelgestelde vragen