Kerstboom kopen: de complete gids

Leestijd ongeveer 8 minuten

De kerstboom is het middelpunt van de feestdagen. Toch is de keuze groter dan ooit: een echte boom of een kunstkerstboom, met of zonder verlichting, van tachtig centimeter tot drie meter, en met prijzen die uiteenlopen van een tientje tot ruim tweehonderd euro. In deze gids zetten we alles op een rij: welke soorten er zijn, welke maat past in jouw kamer, wat een kerstboom kost, wanneer je hem het beste koopt en hoe je hem tot ver na oudjaar mooi houdt.

Echte kerstboom of kunstkerstboom?

De eerste en belangrijkste keuze is die tussen een echte boom en een kunstboom. Een echte kerstboom geeft geur, sfeer en het jaarlijkse ritueel van samen uitzoeken. Daar staat tegenover dat je hem elk jaar opnieuw koopt, water moet geven en na kerst moet afvoeren. Bovendien vallen er naalden, zeker bij soorten als de fijnspar.

Een kunstkerstboom is eenmalig duurder, maar je gebruikt hem tien jaar of langer. Hij verliest geen naalden, je kunt hem al eind november opzetten zonder dat hij uitdroogt en moderne modellen met PE-naalden zijn van dichtbij nauwelijks van echt te onderscheiden. Veel kunstbomen hebben bovendien ingebouwde verlichting, waardoor je geen snoeren meer hoeft te ontwarren.

Puur qua kosten is de rekensom snel gemaakt. Betaal je jaarlijks 50 euro voor een echte boom, dan verdient een kunstkerstboom van 150 euro zich in drie jaar terug. Milieutechnisch ligt het genuanceerder: een kunstboom moet ongeveer tien jaar mee voordat hij gunstiger scoort dan een lokaal gekweekte echte boom, die tijdens zijn groei CO2 vastlegt en na kerst wordt gecomposteerd.

Welke soorten kerstbomen zijn er?

Binnen de echte bomen bepaalt de soort vooral hoe lang je boom mooi blijft, of hij prikt en hoe sterk hij ruikt. Dit zijn de zes types die je in Nederland het vaakst tegenkomt.

Nordmann: de allrounder

Ruim driekwart van de Nederlandse huishoudens kiest een Nordmann. Logisch: hij heeft brede, zachte naalden die niet prikken, een mooie regelmatige vorm en hij houdt zijn naalden weken vast. Handig als je kleine kinderen of huisdieren hebt. Zijn nadeel is dat hij nauwelijks geurt en dat hij vrij breed uitgroeit — reken op een diameter van bijna een meter bij een boom van twee meter.

Fijnspar: de klassieke kerstgeur

De fijnspar is de goedkoopste echte boom en ruikt onmiskenbaar naar kerst. Daar betaal je wel een prijs voor: zonder dagelijks water verliest hij na twee weken al flink wat naalden. Koop hem daarom pas laat, zet hem in een standaard met waterreservoir en houd hem ver van de verwarming.

Omorika, blauwspar en Fraseri

De omorika groeit smal en opgaand en is daarmee ideaal voor kleine kamers. De blauwspar valt op door zijn zilverblauwe kleur en stevige takken, maar prikt behoorlijk. De Fraseri is de luxe optie: zachte naalden, een heerlijke harsgeur, uitstekende naaldvastheid en stevige takken die zware versiering dragen — maar ook de hoogste prijs.

Welke maat kerstboom past in jouw kamer?

De meest gemaakte fout is een boom kopen die thuis te groot blijkt. Meet daarom eerst de vrije hoogte op de plek waar de boom komt te staan, dus tot het plafond of tot de onderkant van een lamp of balk. Trek daar 30 centimeter vanaf voor de piek of ster, en nog eens 15 tot 25 centimeter voor de standaard. Bij een gangbare plafondhoogte van 2,50 meter kom je zo uit op een boom van maximaal 180 tot 210 centimeter.

Vergeet de breedte niet. Een volle Nordmann van twee meter heeft onderin al snel 90 tot 100 centimeter doorsnee, en met versiering steekt hij nog verder uit. Reken op ruim een vierkante meter vloeroppervlak plus 30 centimeter loopruimte rondom. Heb je die ruimte niet, kies dan een slanke omorika of een kunstkerstboom in zuilvorm.

Wat kost een kerstboom?

De prijs van een echte kerstboom hangt vooral af van hoogte en soort. Een Nordmann van 120 tot 150 centimeter kost doorgaans 25 tot 40 euro, een boom van 150 tot 180 centimeter 35 tot 60 euro en een exemplaar van meer dan twee meter al snel 70 tot 120 euro. Bij tuincentra betaal je vaak wat meer dan bij een kwekerij of een tijdelijk kerstboomterrein, maar krijg je meestal wel netten, service en soms bezorging.

Kunstkerstbomen beginnen rond 40 euro voor een eenvoudig PVC-model van 150 centimeter. Voor een realistische boom van 180 tot 210 centimeter met PE-naalden en ingebouwde LED-verlichting betaal je 120 tot 250 euro. Verdeel dat bedrag over tien seizoenen en je zit onder de prijs van één echte boom per jaar.

Wanneer koop en zet je de kerstboom?

Traditioneel gaat de boom in Nederland op in het weekend na Sinterklaas. Wie een echte boom wil, koopt die het beste in de eerste week van december: het aanbod is dan op zijn grootst en de bomen zijn recent gekapt. Koop je eerder, bewaar de boom dan buiten in een emmer water op een koele, windvrije plek en zet hem pas binnen als je hem gaat versieren.

Een kunstkerstboom koop je juist het voordeligst buiten het seizoen. In oktober en november zijn de collecties compleet en lopen de eerste acties, en direct na kerst volgen de grootste kortingen — ideaal als je alvast voor volgend jaar koopt.

Zo houd je je boom mooi

Bij een echte boom draait alles om water. Zaag vlak voor het opzetten een paar centimeter van de stam af zodat de kanalen weer open zijn, en plaats hem meteen in een standaard met waterreservoir. Een boom van twee meter drinkt de eerste dagen tot anderhalve liter per dag; laat het reservoir nooit droog vallen, want dan sluit de stam zich af met hars. Zet de boom niet naast een radiator, open haard of vloerverwarming en houd de kamertemperatuur liefst onder de twintig graden.

Een kunstkerstboom vraagt vooral aandacht bij het opzetten en opbergen. Buig alle takken laagsgewijs uit elkaar — begin onderaan en werk naar boven — zodat de boom vol oogt. Berg hem na kerst stofvrij op in de originele doos of een boomhoes, op een droge plek zonder grote temperatuurschommelingen. Zo blijven de naalden soepel en de bedrading heel.

Versieren: een simpel systeem

Werk altijd in dezelfde volgorde: eerst de verlichting, dan de grote ballen, daarna de kleine accenten en als laatste de piek. Hang de lichtjes van binnen naar buiten rondom de takken in plaats van er alleen omheen, zodat de boom diepte krijgt. Reken op ongeveer honderd lampjes per meter boomhoogte. Zet de zwaarste ballen laag en dicht bij de stam, en de lichte, fragiele versiering in de dunne buitentakken.

En na kerst: wat doe je met de boom?

Bijna alle gemeenten halen echte kerstbomen begin januari op of hebben inleverpunten waar ze worden versnipperd en gecomposteerd. Zet de boom kaal aan de straat: zonder ballen, haken, lametta of standaard. Heb je een boom met kluit gekocht, dan kun je hem terugplanten, maar de slagingskans is beperkt omdat de wortels binnen sterk uitdrogen. Zet hem in dat geval eerst een week in een koele garage voordat hij de vorst in gaat.

Conclusie

De beste kerstboom is de boom die past bij je ruimte, je budget en hoeveel onderhoud je wilt. Wil je geur en traditie, kies dan een verse Nordmann of Fraseri, meet vooraf goed en geef hem dagelijks water. Wil je gemak, jarenlang plezier en een vaste vorm, dan is een kunstkerstboom met PE-naalden en ingebouwde verlichting de slimste investering. Bekijk onze top 10 kerstbomen voor concrete modellen per maat en budget.

Veelgestelde vragen